Tegenkracht organiseren (Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling)

Geef kritiek en tegengeluiden nadrukkelijk een plaats, dat geeft meer kans om tunnelvisie te voorkomen. Kritische geluiden zijn essentieel om het ontstaan van naar binnen gekeerde organisaties en sectoren te vermijden.”, aldus het advies “Tegenkracht Organiseren” waarin de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling concludeert wat we kunnen leren van de kredietcrisis in de financiële sector.

Één van de twee geadviseerde manieren om tegenkracht te organiseren is  “Tegenspraak in organisaties en sectoren tot stand te brengen”. Uit de samenvatting van het advies komt het volgend boeiende citaat:
“Sturingsinstrumenten zijn vaak bedoeld om <meervoudige> belangen met elkaar te verenigen, maar – en dat is de kern van de analyse – dat blijkt in de praktijk een utopie. Het is de miskenning van de altijd aanwezige meervoudigheid die een langzaam en vaak onzichtbaar proces creëert waarin een productief sturingsmechanisme geleidelijk omslaat in een pervers sturingsmechanisme. Dit proces is niet lineair en al helemaal niet voorspelbaar, maar vertoont achteraf gezien wel een patroon waarbij drie stappen zijn te onderscheiden: meervoudige belangen worden geabstraheerd in een sturingsmodel, één belang gaat domineren en alle actoren gaan vervolgens strategisch gedrag vertonen dat van tevoren niet was ingecalculeerd. Er treedt negatieve reflexiviteit op: systemen en mensen binnen die systemen reageren voortdurend op elkaar, waardoor het systeem op een geven moment met zichzelf op de loop gaat en iedereen zich binnen het systeem gaat voegen naar één overheersend dominant belang. Opbouwende en gefundeerde kritiek vindt dan nauwelijks meer een vruchtbare voedingsbodem.” (Kijk voor voorbeelden in het advies)

Ik herinner me een voorbeeld van een vorige werkgever waar het de jaarlijkse meting van de Employee Engagement op vergelijkbare wijze verging. Via performance targets was het realiseren van een hoge engagementscore gekoppeld aan de bonussen van senior medewerkers. Dan gaat het invullen van de engagement survey al lang niet meer over engagement. Zeker niet als dat management die survey ook zelf moet invullen. De onder andere door mij geuite tegengeluiden werden (helaas) niet gehoord.

Deep Democracy gaat over alertheid voor tegengeluid, voor “the odd thing”, of zoals het bij DD trainingen vaak klinkt; voor de “li” in “la-la-la-li”. Lastig, als je net dacht dat alles klopte.

Leonard Cohen zong het al: “There is a crack in everything. That’s how the light gets in”.

Zie voor de noodzaak van het organiseren van tegenkracht ook de TED-talk van Margaret Heffernan in een van de meest populaire blogs tot nu toe.

 

Deep Democracy zoekt actief naar de “nee”, maar verspreidt ook de rol van “de specialist”. U wordt daarom van harte uitgenodigd om te reageren. Dat kan met andersluidende inzichten en tegenargumenten, maar ook met herkenning en bevestiging. Verrijk de discussie!
Tagged , , .Voeg toe aan je favorieten: permalink.

Laat een reactie achter bij Anoniem Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>